BEFORE | AFTER — JAREN ’30 WONING MET KARAKTERVOLLE UITBOUW IN HATTEM

Een karakteristieke jaren ’30 woning in Hanzestad Hattem, een prachtige groene omgeving en een achterzijde die daar eigenlijk helemaal niet bij paste. In de loop der jaren was de ruimte tussen het oorspronkelijke woonhuis en de schuur steeds een stukje verder uitgebouwd. Zonder duidelijke samenhang en zonder de verfijning die juist zo kenmerkend is voor de oorspronkelijke woning.

Ook binnen werkte de situatie niet meer. De kleine keuken lag donker en afgesloten in de aanbouw. Deze was bovendien slecht geïsoleerd en daardoor vochtig en koud.

De wens van de bewoners was dan ook duidelijk: een royale, lichte woonkeuken, een veel sterkere verbinding met de tuin én een uitbouw die daadwerkelijk bij het huis zou passen. Geen moderne blokkendoos, maar een uitbreiding die verder bouwt op het karakter van de jaren ’30 architectuur.

BRANDVRIES – architectuur collectief maakte het ontwerp. Samen met Bouwbedrijf NHM IJzerman en Kuper Kozijnen ontstond een compleet nieuwe achterzijde waarin oud, nieuw en het omliggende groen verrassend vanzelfsprekend bij elkaar komen.

Swipe en ontdek het verschil tussen vóór en na.

Van rommelige aanbouw naar één verfijnde uitbouw

Wie de oude situatie bekijkt, ziet goed hoe de woning in de loop der jaren was gegroeid. Tussen het oorspronkelijke huis en de schuur waren verschillende toevoegingen ontstaan. Functioneel misschien ooit logisch, architectonisch was de samenhang steeds verder verdwenen.

Voor BRANDVRIES was het uitgangspunt daarom niet simpelweg: zoveel mogelijk extra vierkante meters toevoegen.

De nieuwe uitbouw moest juist weer rust brengen.

Daarbij was één wens van de bewoners heel belangrijk: de uitbreiding moest aansluiten bij de jaren ’30 stijl van de woning. Geen groot modern volume dat tegen de bestaande achtergevel werd geplaatst, maar een zorgvuldig ontworpen toevoeging waarin verhoudingen, houtwerk, kozijnen en detaillering op elkaar zijn afgestemd.

Het verschil is enorm. Waar vroeger verschillende bouwdelen achter elkaar stonden, vormt de achterzijde nu weer één architectonisch verhaal.

De uitbouw verandert de hele begane grond

De nieuwe uitbouw levert natuurlijk meer woonoppervlak op, maar de grootste winst zit ergens anders: de manier waarop de woning nu wordt beleefd.

De keuken verhuisde van een donkere, afgesloten plek naar het hart van de nieuwe leefruimte. De woning werd daarnaast naar de zijkant uitgebreid, waar BRANDVRIES de eetkamer bijna als een serre ontwierp.

Rondom zorgen grote glaspartijen voor zicht op het groen.

Daardoor ontstaat een bijzonder effect. Vanuit de eetkamer wordt niet alleen de achtertuin onderdeel van het interieur, maar blijft ook het groene landschap aan de voorzijde voelbaar.

De bewoners wilden meer ruimte en licht. Uiteindelijk kregen ze vooral iets wat daarvoor ontbrak: verbinding met de omgeving.

Geen blokkendoos: zo sluit een uitbouw aan op een jaren ’30 woning

Een jaren ’30 woning uitbreiden is interessant. Juist de oorspronkelijke architectuur is vaak de reden waarom mensen voor zo'n huis vallen.

Kenmerkend voor veel woningen uit deze periode zijn onder andere diepe dakoverstekken, zorgvuldig ontworpen kozijnen, erkers, kamer-en-suite-indelingen en veel aandacht voor ambachtelijke details.

Tegelijkertijd werd er in de jaren ’30 heel anders gewoond. De keuken was veel vaker een afzonderlijke functionele ruimte. De grote open woonkeuken waarin koken, eten en buitenleven samenkomen, zoals we die tegenwoordig kennen, hoorde simpelweg niet bij die oorspronkelijke plattegrond.

Een uitbouw biedt daarom de kans om een jaren ’30 woning geschikt te maken voor het wonen van nu. De kunst zit alleen in de manier waarop.

Bij deze woning werd niet geprobeerd om het verleden letterlijk na te bouwen. BRANDVRIES keek juist naar de ontwerpprincipes en detaillering van het bestaande huis en gebruikte die als vertrekpunt voor iets nieuws.

Een slimme overgang maakt de uitbouw luchtig

Een van de interessantste ontwerpkeuzes is op het eerste gezicht misschien niet eens de meest opvallende.

Het tochtportaal bij de achterdeur en de verbinding met de woonkamer zijn iets teruggelegd. Hierdoor staat de nieuwe uitbouw niet als één groot volume tegen het oorspronkelijke huis aan.

De uitbreiding komt als het ware een klein beetje los van de bestaande woning.

Dat maakt de architectuur veel luchtiger en eleganter en zorgt ervoor dat oud en nieuw afzonderlijk herkenbaar blijven, terwijl ze wel duidelijk bij elkaar horen.

Tegelijkertijd lost deze ingreep een heel praktische wens op. Bij de achterdeur ontstond een halletje voor jassen en schoenen, zonder dat deze ruimte het zicht vanuit de woning naar de tuin blokkeert.

Een klein stukje plattegrond met verrassend veel invloed op het uiteindelijke ontwerp.

BRANDVRIES | Verder ontwerpen vanuit wat er al is

Voor BRANDVRIES zat de uitdaging in deze verbouwing niet in het bedenken van een opvallend contrast met de bestaande woning. Juist de samenhang moest bijzonder worden.

De oorspronkelijke jaren ’30 architectuur bepaalde daarom mede de vorm en detaillering van de nieuwe uitbouw. Tegelijkertijd werd de plattegrond volledig aangepast aan het wonen van nu.

De uitbreiding naar de zijkant en de serreachtige eetkamer maakten daarbij een groot verschil. Door het vele glas ontstaat vanuit de nieuwe leefruimte een sterke relatie met het omliggende landschap.

Ook de terugliggende verbinding met het oorspronkelijke huis is bewust gekozen. Daardoor blijft het hoofdgebouw leesbaar en krijgt de nieuwe uitbouw een verfijnd en licht karakter.

Het resultaat is geen kopie van een jaren ’30 aanbouw en ook geen uitgesproken moderne toevoeging.

Het is een nieuw hoofdstuk dat verdergaat waar de bestaande architectuur ophield.

Kijk bij de foto's ook eens verder dan alleen naar de vorm van de uitbouw.

Juist in het houtwerk zitten details die veel vertellen over de manier waarop het ontwerp tot stand is gekomen.

Het boeibord van de nieuwe uitbouw is bijvoorbeeld zorgvuldig afgestemd op dat van het oorspronkelijke woonhuis. De houten planken aan de onderzijde keren terug, er is opnieuw een extra rand in de profilering aangebracht en ook de zinken kraal sluit aan op de bestaande architectuur.

Het zijn misschien geen onderdelen die direct opvallen wanneer je naar de Before & After kijkt.

Maar haal ze weg en het ontwerp zou direct anders voelen.

Dat is precies waarom een geslaagde uitbreiding van een karakteristieke woning vaak niet wordt bepaald door één spectaculaire ingreep, maar door tientallen kleine beslissingen die samen kloppen.

Ook de kozijnen spelen een hoofdrol in het ontwerp.

De nieuwe eetkamer bestaat voor een belangrijk deel uit glas. Moderne, zwaarder uitgevoerde kozijnprofielen zouden hier al snel een heel ander beeld hebben gegeven.

Kuper Kozijnen realiseerde daarom zeer slanke houten kozijnen met extra detaillering. De profilering en verhoudingen zijn afgestemd op het jaren ’30 karakter van het huis.

Hierdoor kon BRANDVRIES grote glasoppervlakken toepassen en de gewenste verbinding met het landschap creëren, terwijl de uitbreiding zijn klassieke verfijning behoudt.

Het resultaat is precies de tegenstelling die deze uitbouw interessant maakt: heel veel glas en licht, zonder dat het een moderne glazen doos wordt.

Bij een ontwerp waarin aansluitingen, houtwerk en detaillering zo belangrijk zijn, moet diezelfde aandacht ook tijdens de bouw worden vastgehouden.

Bouwbedrijf NHM IJzerman verzorgde de realisatie van de verbouwing. Het bouwbedrijf kent een lange historie en is inmiddels al meer dan 150 jaar actief in de bouw.

Bij deze woning kwamen bestaande bouw, nieuwe constructies, grote glaspartijen en gedetailleerd houtwerk samen. Vooral de overgang tussen de oorspronkelijke woning en de nieuwe uitbouw vroeg daarbij om een zorgvuldige uitvoering.

Het resultaat laat mooi zien wat er ontstaat wanneer architectuur en uitvoering vanaf het grote gebaar tot aan het kleinste detail op elkaar aansluiten.